Overijsselse politiek praat over aanbestedingsfraude van Keolis

Keolis uit Deventer fraudeerde met het verkrijgen van een aanbesteding van 900 miljoen euro voor het busvervoer in de regio IJssel-Vecht. Gedeputeerde Bert Boerman heeft veel uit te leggen in het spoeddebat vandaag, hij is politiek verantwoordelijk voor deze mega-aanbesteding. 

De fraude heeft tot nu toe twee slachtoffers geëist: de COO (Chief Operational Officer) van Keolis en de 'vlootmanager'. De COO is Richard Bruns, die intussen (tijdelijk) afscheid heeft genomen van zijn functie als bestuurslid van Heracles. Volgens Keolis zijn er 'onregelmatigheden' in de inschrijving aangetroffen en worden er 'passende maatregelen' getroffen. 

Volgens onderzoeksplatform Follow The Money gaat het om 'side-letters' waarin zou staan dat de Chinese busleverancier BYD (Build Your Dreams) niet juridisch aansprakelijk zou zijn bij te late levering van de 259 bestelde elektrische bussen. Het gewone contract zou zijn gedeeld met de provincie, de 'side-letters' waren geheim. Het was een alles-of-niets gok van Keolis, noodzakelijk om te overleven in de keiharde openbaar vervoer markt.

'Zero-Emissie was heilig'

Juist de directe inzetbaarheid van die elektrische bussen was de reden om Keolis de concessie te gunnen. In het 'beschrijvend document' van de concessie staat dat het gunningscriterium 'Transitiepad Zero-Emissie' voor maar liefst 20 procent bepalend is om te winnen. Alleen de ouderwetse DRU's, de dienstregelingsuren, zijn nog belangrijker.

'Fraude betekent nietig contract'

Volgens aanbestedingsdeskundigen zijn de 'side-letters' bedoeld om de aanbesteding te winnen, anders zouden de bussen wellicht duurder zijn geweest als er meer risico was voor de verkopende partij. Aanbestedingsdeskundige Wouter Stolwijk is duidelijk over zo'n 'side-letter': "Dat kan niet anders dan leiden tot nietigverklaring van het contract, want dat is onder valse voorwaarden getekend. Daarnaast zijn er concurrenten geweest, die zullen het er ook niet bij laten zitten."

Aanbesteding vitaal voor Keolis

Voor Keolis was het winnen van deze aanbesteding van vitaal belang, het bedrijf maakt al jaren miljoenenverliezen. In 2018 was het verlies 4 miljoen op een omzet van 238 miljoen euro, in 2017 was het verlies 14 miljoen, in 2016 8 miljoen, de jaarcijfers over 2019 zijn nog niet bekend. De aanbesteding IJssel-Vecht zou de omzet met ruim 30 procent laten toenemen. 

Concurrenten Keolis staan klaar

Intussen zitten de concurrenten van Keolis op het vinkentouw. Verliezende partijen zoals Arriva en Connexxion staan klaar om te kijken of er alsnog een nieuwe aanbesteding komt, waar Keolis wellicht als frauderende partij van wordt uitgesloten. Een nieuwe aanbesteding zou overigens wel moeilijk kunnen zijn, want het openbaar vervoer zal naar schatting nog anderhalf jaar te maken hebben met veel minder inkomsten als gevolg van minder reizigers door corona.

VDL vroeg 'loyaliteit'

Misschien nog wel happiger op een nieuwe aanbesteding is bus-leverancier VanDerLeegte (VDL) uit het zuiden van het land. VDL topman Wim van der Leegte liet zich eerder woedend uit over het feit dat hij was gepasseerd. Hij vroeg meer 'loyaliteit' van de provincie Overijssel omdat hij nog maar twee jaar geleden de fabriek van Siemens in Hengelo overnam waarbij honderden werknemers hun baan behielden. Ook investeert hij naar eigen zeggen 70 miljoen euro in Overijssel, onder meer in een nieuwe fabriek op het XLBusinesspark in Almelo.

'Eigen bussen eerst'

De Overijsselse politiek was woedend, de PVV kwam zelfs met een motie: 'Eigen bussen eerst'. In een reactie op deze kritiek liet de provincie Overijssel weten dat zij niet over de aankoop van de bussen ging, maar dat Keolis verantwoordelijk was. Daarnaast liet zowel de provincie als staatssecretaris Mona Keijzer weten dat het in zo'n aanbesteding niet mogelijk is om te eisen dat de bussen hier worden geproduceerd, Europese wetgeving zou dat verhinderen.

Boerman's Boemel ontspoord?

De pijlen gaan intussen niet alleen richting Keolis, maar ook richting gedeputeerde Bert Boerman. Immers, hij is verantwoordelijk als 'penvoerder' voor de aanbesteding. En het feit dat hij, vlak voor de aanbesteding werd gegund aan Keolis, zijn naam op een trein van Keolis liet zetten was een buitengewoon onhandige zet, daarover zijn vriend en vijand het eens.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Nieuws
Deel dit artikel: