Minister Wiebes bestrijdt dat mijnbouwbeleid is gebaseerd op drijfzand

De minister van Economische Zaken en Klimaat reageert op het onderzoek van de vier regionale omroepen RTV Oost, RTV Drenthe, RTV Noord en Omrop Fryslân. Uit dat onderzoek blijkt onder meer dat er fouten zitten in de gegevens die door winmaatschappijen worden aangeleverd. De omroepen menen dat daardoor het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) niet goed kan controleren wat er in de diepe ondergrond gebeurt. Minister Wiebes zegt dat het systeem van controle wél werkt.

In een lange Kamerbrief van 6 A4-tjes gaat de minister uitgebreid in op de ingewikkelde regelgeving omtrent mijnbouw en vergunningen. "Mijnbouw is mogelijk zolang dit veilig en verantwoord kan."

Milieu Effect Rapportages

Volgens het onderzoek van de omroepen is in meerdere gevallen van gaswinning geen Milieu Effect Rapportage gemaakt terwijl dat wel had moeten gebeuren. Wiebes: "In het verleden is dat ten onrechte een enkele keer niet gedaan. Er zijn echter ook situaties waarbij de gaswinning dateert van voor de inwerkingtreding van de MER-richtlijn. Daarom is in deze gevallen geen MER opgesteld."

Het onderzoek toont aan dat het vaker voorkomt dat bedrijven de MER-plicht proberen te omzeilen door bij aanvang een lagere productie op te geven. Als de benodigde vergunningen zijn afgegeven en het winningsproces is opgestart, dan is aan de cijfers te zien dat de productie wordt opgevoerd.

Minister Wiebes zegt hierop: "Ik hanteer de lijn dat bij een eventuele productieverhoging alsnog een MER moet worden opgesteld. Totdat de vergunning is aangepast, mag een bedrijf niet meer produceren dan eerder is toegestaan."

Nieuwe diepboring in Noordwolde (Fr.) (Foto: Linda Jones)
Nieuwe diepboring in Noordwolde (Fr.) (Foto: Linda Jones)

Meer gas winnen

De minister legt uit hoe het kan dat er soms meer gas gewonnen wordt dan vooraf gesteld, terwijl daarbij de productiecijfers niet worden overschreden. "Het winningsplan beschrijft de te verwachten productievolumes over een aantal jaren. De drempelwaarde voor de MER gaat uit van maximale productie per dag. Deze maximale dagproductie wordt vastgelegd in de omgevingsvergunning en niet in het winningsplan. Het winnen van meer gas leidt niet per definitie tot verhoging van de maximale dagproductie. In dat geval kan worden volstaan met een aanpassing van het winningsplan."

Onzekerheden

Werken in de diepe ondergrond gaat altijd gepaard met onzekerheden. Niemand kan vooraf exact inschatten hoe de bodem zich zal gedragen.

Wiebes erkent die onzekerheden en verklaart daarmee waarom plannen tussentijds nogal eens veranderen. "Het is niet vreemd als een winning uiteindelijk anders verloopt dan wat voorafgaand aan de winning is beschreven en berekend in het winningsplan. Het is daarom ook niet vreemd dat winningsplannen moeten worden geactualiseerd en dat gegevens in die plannen, onderliggende rapporten en ook de concepten daarvan veranderen, omdat er nieuwe inzichten ontstaan."

Afvalwaterinjectie

Uit het onderzoek bleek ook dat de afvalwaterinjectie in Twente niet gebeurt volgens Europese regels. Daarin staat dat afvalwater alleen mag worden geïnjecteerd in identieke velden als waaruit het water afkomstig is. Maar de olievelden in Drenthe hebben duidelijke andere kenmerken dan de injectievelden in Twente.

Afvalwaterinjectie in Rossum (Foto: RTV Oost)
Afvalwaterinjectie in Rossum (Foto: RTV Oost)

Wiebes: "Het klopt dat het ondergrondse voorkomen in Schoonebeek niet hetzelfde is als het ondergrondse voorkomen in Overijssel." De afvalwaterinjectie gebeurt volgens de minister desondanks volgens de wettelijke vereisten, omdat gewerkt wordt volgens de uitgangspunten van het landelijk afvalverwerkingsplan 2 (LAP-2).

Mijnbouwbedrijven hebben de verplichting om gegeven te leveren. Over het algemeen doen bedrijven dat ook.
minister Wiebes

Handmatige verwerking
In de Kamerbrief gaat de minister ook nog in op geconstateerde fouten in de data op de openbare website nlog.nl. "Mijnbouwbedrijven hebben de verplichting om bepaalde gegevens te leveren. Over het algemeen doen bedrijven dat ook. Dat is namelijk ook in hun eigen belang, omdat bewust foute gegevens aanleveren fraude is, en daarmee strafbaar."


SodM gaf eerder al aan dat die fouten kunnen zijn ontstaan doordat de gegevens van de winmaatschappijen handmatig aangeleverd en verwerkt worden. Een inspecteur van SodM mailde: 'Hier zitten zoveel handmatige stappen in dat fouten onvermijdelijk zijn. Ik deel jullie verwondering daarover.'


Net als SodM zegt minister Wiebes dat de informatievoorziening beter moet. "Ik vind het cruciaal dat informatie over datgene wat er onder de grond gebeurt publieksvriendelijk toegankelijk is. Ik heb uw Kamer ook toegezegd de informatievoorziening te verbeteren. TNO is op mijn verzoek hiermee al enige tijd bezig."

De volledige brief van minister Wiebes aan de Tweede Kamer is hier terug te lezen.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.