Hoogleraar Van Koppen over twijfels politieonderzoek cryptofoons: 'Kan bom vormen onder onderzoek'

Wanneer blijkt dat justitie foute informatie heeft verschaft over de reden waarom ze een gerechtelijk vooronderzoek is begonnen, vormt dat een bom onder de ‘operatie Goliath’. Dat zegt hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen: “Als blijkt dat een officier van justitie heeft staan liegen, is het evident: dan moet het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk worden verklaard.”

door Jan Colijn en Tom Meerbeek

Zoals RTV Oost meldde, eisen meerdere advocaten opheldering van het Openbaar Ministerie over de achtergronden van het spraakmakende onderzoek naar de cryptofoons. Dit zijn speciale mobieltjes waarmee criminelen via versleutelde codes met elkaar communiceren.

Kijkje in onderwereld
Justitie zegt dat digitale experts erin geslaagd zijn die codes te ontsleutelen, waardoor het lukte om mee te lezen in 258.000 chatgesprekken van criminelen. De advocaten zeggen echter over aanwijzingen te beschikken dat er een verklikker is geweest die justitie de sleutel tot de cryptofoons zou hebben gegeven.


Tijdens de persconferentie rond de cryptofoons verklaarde de officier van justitie dat het onderzoek is opgestart omdat er aanwijzingen waren dat een bedrijf uit Elst de cryptofoons verkocht aan criminele organisaties.


Vraagtekens
De advocaten van meerdere verdachten, die recent voor de rechter moesten verschijnen als gevolg van de 'operatie Goliath', plaatsen echter vraagtekens bij de lezing van de openbare aanklager. Zij vermoeden dat justitie de versie van het ‘digitale onderzoek’ heeft gebruikt als excuus om zo ook te voorkomen dat de criminele informant het slachtoffer zou worden van wraakacties.


Justitiële doodzonde
Volgens Peter van Koppen is het een justitiële doodzonde als het OM op basis van onjuist verschafte informatie een onderzoek opstart. “Het Openbaar Ministerie moet transparant te werk gaan. Niet alleen voor de verdediging, maar ook voor de rechters. Die kunnen dan zo goed mogelijk reconstrueren hoe justitie aan bepaalde gegevens is gekomen. Dat is nodig om de waarde van de bewijzen te kunnen toetsen.”

Technische details
De grote vraag is nu of justitie straks inderdaad openheid van zaken wil bieden. Tijdens de persconferentie waren politie en OM uiterst terughoudend over details rond het onderzoek. In een eerder interview verklaarde politiechef Aart Garssen tegenover RTV Oost dat deze details “slechts bekend zijn bij een zeer beperkt aantal digitale specialisten”.


Volgens Van Koppen moet straks onder meer blijken of het OM de achtergronden waarom het onderzoek is opgestart hard kan maken. “In het verleden is het weleens voorgekomen dat justitie zaken liet klappen omdat ze bepaalde zaken rond een onderzoek niet bekend wilde maken.” Al acht hij – gezien de omvang van de operatie Goliath – de kans niet groot dat dat hier zou gebeuren.

'Oog voor politie'

De cruciale vraag is straks of de rechters gevoelig zijn voor de argumenten van de advocaten waarom het OM duidelijkheid zou moeten verschaffen. Volgens Van Koppen heeft het verleden geleerd dat rechters het doel soms belangrijker vinden dan het middel: “In hoeverre hebben rechters oog voor de noden van de politie? Dat is iets dat ik nooit durf te voorspellen.”

Mochten de beweringen van de advocaten kloppen dat de hele operatie Goliath inderdaad aan het rollen is gebracht door toedoen van een criminele informant en justitie hierover niet de waarheid hebben verklaard, dan is er volgens Van Koppen sprake van onrechtmatig verkregen bewijs.

Bom onder proces?

Of deze procedure van de advocaten een bom kan vormen onder het proces? “Zeker. Als de officier van justitie hierover heeft staan liegen, dan is het evident. Dan moet het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk worden verklaard.”


Onder ede laten horen
Van Koppen heeft nog wel een juridisch advies aan de advocaten: “Als ik advocaat was zou ik de politiechef die dit zegt dit laten herhalen bij de rechter-commissaris. Maar dan onder ede.”

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Enschede Cryptofoons Nieuws
Deel dit artikel: