Almelose aanpak als voorbeeld voor landelijke bestrijding van zorgfraude

De Almelose aanpak van zorgfraude staat model voor de landelijke bestrijding van dit slepende probleem. De landelijke toezichthouder NZa heeft een nieuw model ontwikkeld om het graaiende zorgdirecteuren zo lastig mogelijk te maken. Intussen kijken de instanties, die zich bezighouden met zorgfraude, mee over de schouders hoe 'Almelo' de zaken aanpakt.

De NZa heeft vandaag het rapport gepresenteerd, waarin een nieuwe methode wordt gelanceerd om de zogenoemde zorgcowboys het leven zuur te maken.

De methode is ontwikkeld in samenwerking met een aantal partijen. "Het is niet de heilige graal, maar wel een hulpmiddel", aldus de NZa. De toezichthouder heeft zich bij het opstellen van het rapport volop laten inspireren door de Almelose aanpak.

Barrièremodel

Om het overigens verwarrend te maken heeft de NZa de methode het Barrièremodel genoemd; de naam die ook de Twentse gemeenten gebruiken voor hun aanpak.

Maar daar waar het merendeel van de Twentse gemeenten de zorginstellingen nu nog éérst een contract aanbiedt en pas naderhand uitgebreid checkt, wil de NZa met de nieuwe methode in de eerste plaats dat zorgaanbieders vooraf worden gecontroleerd.

Ook Almelo wil commerciële zorgbedrijven vooraf 'aan de poort' screenen. Juist om die reden is Almelo een aantal jaren geleden uit Samen14 gestapt, het zorg-samenwerkingsverband van Twentse gemeenten.

Drempels opwerpen

Bij de nieuwe aanpak zoals de NZa die vandaag presenteerde draait het er vooral om om voor dubieuze zorgondernemers zoveel mogelijk drempels op te werpen.

In het rapport 'Fenomeenonderzoek complexe juridische structuren' gaat de NZa onder meer in op het feit dat veel zorgbureaus nogal ingewikkeld georganiseerd zijn. Als een zorgondernemer een nieuwe BV opricht, wil dat nog niet meteen zeggen dat er iets niet deugt, maar moet wel alle alarmbellen doen rinkelen.

Extra alert

"Zorgaanbieders kunnen goede redenen hebben om bedrijven op te splitsen", aldus de NZa. Maar tegelijk kunnen zorgondernemers ook juist 'kwaadwillende' redenen hebben om hun organisatiestructuur zo ondoorzichtig mogelijk te maken. "Toezichthouders, waaronder gemeenten maar ook accountants, bankiers en notarissen moeten hier alert op zijn", aldus de NZa.

Hoewel dit eigenlijk niet hun taak is, luidt een van de aanbevelingen dat notarissen, bankiers en accountants alarm zouden moeten slaan als ze bepaalde zaken niet vertrouwen.

"Toezichthouders hoeven die complexe juridische structuren niet te verbieden, maar kunnen wel drempels opwerpen om het weglekken van zorggeld te voorkomen", aldus Joep Beckers, manager Toezicht Zorgaanbieders bij de NZa, op de website van Binnenlands Bestuur in een toelichting op het Barrièremodel.

Koploper

In het rapport wordt ook de Almelose wethouder Eugène van Mierlo opgevoerd. Hij wordt 'koploper' genoemd bij de bestrijding van de zorgfraude.

Van Mierlo vindt dat gemeenten scherp moeten controleren wanneer ze een contract met een zorgaanbieder sluiten. "Hierdoor kun je scherper sturen op aanbieders. Je zet een slot op de deur. Je kunt hiermee het kaf van het koren scheiden."

Almeloos experiment

Een andere belangrijke aanbeveling van de NZa is dat er strenge eisen worden gesteld aan de integriteit van zorgdirecteuren. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG), maar kan ook de wet Bibob worden ingezet.

Almelo experimenteert momenteel met deze aanpak.

Bibob-onderzoek wordt toegepast wanneer bepaalde ondernemers een vergunning aanvragen en er twijfels bestaan over hun bedoelingen op de zakelijke markt. Almelo zet voortaan Bibob in in een poging te voorkomen dat dubieuze zorgondernemers kans zien een contract in de wacht te slepen.

De NZa noemt de wet-Bibob als een middel om louche zorgdirecteuren buiten de deur te houden.

Kentering

Overigens is er momenteel sprake van een kentering in het beleid. Steeds meer Twentse gemeenten willen - in navolging van Almelo - zorgaanbieders voortaan vooraf controleren. Daarmee sluiten de Twentse gemeenten aan op de nieuwe landelijke protocollen zoals de NZa die vandaag lanceerde.

Omvang zorgfraude

De NZa heeft uitvoerig onderzoek gedaan naar de omvang van zorgfraude in ons land, maar het is volgens directeur Beckers lastig het probleem in kaart te brengen. Bij de fraude gaat het naar schatting om tussen de één en tien procent van het totale zorgbudget. Momenteel gaat er een kleine 100 miljard euro om in de zorg in ons land. In 2040 wordt er naar verwachting 180 miljard euro aan de zorg besteed.
"Met het oog op de betaalbaarheid en toegankelijkheid van onze gezondheidszorg is het daarom van belang dat de beschikbare zorggelden goed worden besteed", aldus Beckers.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
ALMELO ZORGONDERZOEK
Deel dit artikel: