Forse kritiek op evangelisch opvanghuis Balkbrug dat tienduizenden euro's van cliënt accepteerde

Kritische reacties op het evangelisch opvanghuis de Werkelijkheid Is Christus (WIC) in Balkbrug. De zorginstelling accepteerde tienduizenden euro's van een van de cliënten, maar dergelijke schenkingen zijn in de zorgbranche uiterst omstreden. "We adviseren om uiterst terughoudend te zijn met het aannemen van donaties, de schijn vanbelangenverstrengeling moet worden voorkomen", aldus de brancheorganisatie ActiZ.

Zoals eerder vanmiddag gemeld heeft de WIC tienduizenden euro's aan schenkingen geïncasseerd van een oud-cliënt. Volgens de familie van de weldoener verkeerde de man echter in een psychisch kwetsbare periode in zijn leven. De familie eist nu het geld terug.

Meerdere onderzoeken

De WIC ligt momenteel onder vuur. RTV Oost berichtte onlangs dat er op last van de gemeente onderzoeken zijn ingesteld naar de zorgkwaliteit en de volgens bewoners gebrekkige huisvesting.

Ook verrichtte de sociale recherche een vooronderzoek naar mogelijke zorgfraude. De resultaten van dit onderzoek waren dusdanig dat vorige week is besloten tot vervolgonderzoek.

Regels over giften

Nu blijkt dat de WIC forse geldbedragen heeft geaccepteerd van een van de cliënten.

Het accepteren van giften is in de zorgbranche vanuit moreel oogpunt bepaald niet onomstreden. Vooral omdat er sprake is van een afhankelijkheidspositie van cliënten ten opzichte van de zorgaanbieder. Met het oog op het risico dat een zorginstelling of individuële begeleiders een cliënt kunnen manipuleren om geld af te staan, zijn hierover in de zorgbranche duidelijke regels opgesteld.

Klip en klaar

ActiZ is de branchevereniging van circa vierhonderd zorgorganisaties, die met 400.000 medewerkers ruim twee miljoen kwetsbare ouderen en chronisch zieken begeleidt. De ActiZ is klip en klaar hoe zorginstellingen moeten omgaan met giften.

“ActiZ adviseert haar leden uitermate terughoudend te zijn met het aannemen van donaties. De schijn van belangenverstrengeling moet namelijk te allen tijden worden voorkomen. Dat staat ook in onze Governancecode waar onze leden zich aan dienen te houden", aldus woordvoerder Eric Bosman.

Volgens de zegsman is het hoogst uitzonderlijk dat er schenkingen worden gedaan aan zorgorganisaties. "Dat gebeurt niet vaak. Wat je wel ziet is dat zorgorganisaties mede om deze reden, stichtingen (‘Vrienden van’) oprichten die goede doelen ondersteunen op terreinen waarop de zorgorganisatie ook actief is. Denk aan initiatieven rondom eenzaamheid.”

Financiering WIC

De WIC wordt deels gefinancierd uit bijdragen van de cliënten. Die zijn inkomensafhankelijk, maar bedragen gemiddeld vijftien euro per dag. In de WIC verblijven voornamelijk senioren met uiteenlopende klachten. Via hun persoonsgebonden budgetten (pgb) wordt zorg ingekocht.
Daarnaast heeft de WIC inkomsten uit giften van particulieren, diaconieën en anderen, zo valt te lezen op de eigen website.

Ook worden er in kerkelijke gemeentes acties gehouden voor de WIC, waaronder door jeugdverenigingen. "Ons werk wordt niet gesubsidieerd. Een goede exploitatie is alleen mogelijk door het werk van veel vrijwilligers", aldus de WIC, gevolgd door een oproep om geld over te maken met daarbij het bankrekeningnummer van de zorgorganisatie.

Reactie Inspectie Gezondheidszorg

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) laat in een reactie weten dat een gift van een cliënt aan een individuele zorgmedewerker in strijd kan zijn met de regelgeving. "Als daarover een melding binnenkomt, onderzoeken we dat per casus."

Bij giften van een cliënt aan een zorgorganisatie ligt dat volgens de woordvoerster echter anders. "De IGJ gaat over het toezicht op de kwaliteit van de zorgverlening, zoals die voortvloeit uit wet- en regelgeving. Bij een gift aan een (directeur van een) zorgaanbieder heeft de IGJ geen rol. Een dergelijke gift is eventueel vernietigbaar, maar dit gaat via de civiele rechter. Als de familie van een bewoner het niet eens is met de schenking aan een instelling, dan kan zij dit wellicht zelf via een procedure bij de rechtbank aankaarten."

Juridische crux

De Hengelose jurist Yme Drost zegt concrete mogelijkheden te zien voor de familie om het geld via een civiele procedure terug te krijgen. "Al zal dat niet eenvoudig worden. In de praktijk zie je wel vaker dat christelijke mensen veel geld geven aan organisaties. Die hebben vaak een bepaalde rechtsvorm; een stichting of vereniging. De Heer geldt dan als het goede doel. De juridische crux is dat deze familie zal moeten aantonen dat hier sprake is van - zoals dat in juridische termen heet - wilsgebrek. Bijvoorbeeld dat de zorgorganisatie misbruik heeft gemaakt van omstandigheden: de gemoedstoestand van de cliënt. En dat het geld niet is gebruikt om het woord van de Heer te verspreiden, maar aan commerciële zaken of eigen gewin is besteed."

'Geld goed besteed'

Directeur Gerrit Tessemaker van de WIC liet eerder al in een uitgebreide reactie weten dat er wordt gewerkt aan verbetering van de zorgkwaliteit, betere huisvesting, maar bestrijdt dat er zorggeld is verdwenen. Het geld dat hij ontving van de cliënt is volgens hem een gift. "Het is in de algemene middelen gegaan. Ik weet zeker dat het goed is besteed", aldus de directeur.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
ZORGONDERZOEK BALKBRUG HARDENBERG VECHTDAL
Deel dit artikel: