Met terras en koffiecorner moet de Clemenskerk het hart van Steenwijk worden

De Clemenskerk in Steenwijk staat voor een van de grotere verbouwingen in de ruim duizendjarige geschiedenis. De kerk, één van de grootste kerken van Overijssel, moet straks elke dag open zijn voor zowel gelovig als niet-gelovig Steenwijk.

De interne verbouwing van de Sint-Clemenskerk in Steenwijk bestaat uit houten 'dozen' van twee verdiepingen met daarin vergaderruimtes, zaaltjes, een keuken en andere ruimtes die noodzakelijk zijn. Een nieuwe entree aan de buitenzijde, een koffiecorner en een terras zijn andere grote vernieuwingen.

Box-in-box

De interne verbouwing gebeurt met het zogeheten box-in-box-principe. Het gaat om een soort grote 'dozen' van hout die links van het orgel in twee lagen worden gerealiseerd. Daar komen alle ruimtes in. Dat gebeurt zo dat latere generaties alles weer weg kunnen halen, zonder het monument te beschadigen.

Tussen de buitenmuur en de zuilen komt de box-in-box (Foto: Adema architecten)
Tussen de buitenmuur en de zuilen komt de box-in-box (Foto: Adema architecten)

De entree wordt in zuidelijke richting verplaatst naar de originele plek. Het wordt een entree annex tochtsluis aan de buitenzijde, met glazen wanden. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed gaat daarmee akkoord.

Alles binnen de muren

De Clemenskerk staat aan de vooravond van een van de grotere verbouwingen in de ruim 1000-jarige historie. Alles wat een kerkelijke gemeente nodig heeft om te kunnen functioneren, wordt binnen de muren van het oude godshuis gerealiseerd. Het gebouw is groot genoeg. Kerkelijk centrum De Klincke en het naastgelegen pand, dat ook van de PKN-gemeente is, worden afgestoten.

De aanvraag voor de omgevingsvergunning is deze week ingediend. Als er geen rare dingen gebeuren, wordt er na de zomer gestart met de bouw en moet het in april volgend jaar klaar zijn. De kerk kan tijdens de werkzaamheden gewoon in gebruik blijven. Als alles klaar is, wil de kerkenraad het Van Oeckelenorgel uit 1861 laten restaureren. Ook dat is nodig.

De nieuwe entree van de Clemenskerk met mogelijkheid voor een terras (Foto: Adema architecten)
De nieuwe entree van de Clemenskerk met mogelijkheid voor een terras (Foto: Adema architecten)

Alle dagen open

Een belangrijke vernieuwing is ook de oprichting van een Stichting Grote Kerk Steenwijk. Deze staat los van de kerk en moet ervoor zorgen dat het gebouw alle dagen in de week open is met tal van activiteiten voor gelovig en niet-gelovig Steenwijk. Het doel is om middelen te verkrijgen voor het onderhoud.

In de uiterste zuidpunt van de kerk komt een koffiecorner en buiten is een terras gepland. Alles in samenwerking met de plaatselijke horeca. De stichting wil pertinent niet concurreren met plaatselijke bedrijven. Ze moet zorgen voor rondleidingen, torenbeklimmingen, concerten, boekenmarkten, zaken die passen bij het gebouw. "Het is heel simpel. Als de winkels open zijn, staan onze deuren ook open voor mensen die het geloof zoeken of zij die willen ontspannen", zegt de voorzitter van de kerkenraad, Peter van der Terp. "Dit moet het hart van Steenwijk worden, een gebouw voor de hele gemeenschap."

De hoofdbeuk met het orgel blijft ongewijzigd (Foto: Adema Architecten)
De hoofdbeuk met het orgel blijft ongewijzigd (Foto: Adema Architecten)

Gemeente Steenwijkerland, kerkelijke gemeente, de Rijksdienst voor Monumentenzorg en architect Adama zijn al sinds oktober 2018 bezig om samen tot wat moois en passends te komen voor het godshuis in het centrum van Steenwijk. Nu gaan de procedures om tot vergunningen te komen lopen.

Nieuw huis

Gereformeerd en hervormd Steenwijk gaan sinds 2011 door één deur. Beide gemeenten fuseerden tot de Protestantse Gemeente te Steenwijk. Uiteindelijk kozen de fusiepartners voor de Grote of Sint-Clemenskerk in het hart van de stad als onderkomen voor de 2.800 leden tellende kerkelijke gemeente.

De oude gereformeerde kerk aan de Onnastraat werd verkocht. De nieuwe kerkenraad deed de belofte dat de Grote Kerk een 'nieuw huis' zou worden voor iedereen. Dat gaat nu gebeuren.

Interieur van het gebouw dat in de kerk wordt geplaatst (Foto: Adema Architecten)
Interieur van het gebouw dat in de kerk wordt geplaatst (Foto: Adema Architecten)

Het is een dure operatie. Omdat de aanbesteding nog moet plaatsvinden, wil Van der Terp nog geen bedragen noemen. "Het is een grote uitgave, maar ook een investering. We hebben als kerk nu te veel vierkante meters. Dat kost veel geld. Daarom moesten we de voormalige gereformeerde kerk ook verkopen en stoten we het kerkelijk centrum en het naastgelegen pand af. Door alles intern te houden, besparen we veel geld en kunnen we weer jaren vooruit."

Meerdere keren vergroot

De Clemenskerk met de 86 meter hoge toren is het oudste gebouw van Steenwijk. Omstreeks 900 werd op deze plaats een houten kerk gebouwd, later gevolgd door verschillende Romaanse tufstenen en bakstenen vormen. In 1295 werd de kerk tot kapittelkerk verheven.

De kerk werd een aantal keren vergroot. In 1409 werd het koor gebouwd, het oudste deel van het godshuis. Door kerkstichtingen werd de Sint Clemenskerk in de 13de, 14de en 15de eeuw de moederkerk van wel dertig kerken. Tot 1592 bleef het een Rooms-Katholieke kerk met tien altaren, verschillende beelden en muur- en gewelfschilderijen. Na de verovering van de stad door de troepen van prins Maurits werd de kerk ingericht voor de Protestantse eredienst.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
KERK STEENWIJK STEENWIJKERLAND HIERNUMAALS
Deel dit artikel: